Lịch sử bộ trống: từ ban kèn diễu hành tới jazz, rock và trống điện tử

Bộ trống hiện đại ra đời ở Mỹ vào cuối thế kỷ 19 – đầu thế kỷ 20, khi các tay trống của ban kèn diễu hành và ban nhạc nhà hát ở những nơi như New Orleans tìm cách cho một người chơi cùng lúc trống bass, snare và cymbal — vốn trước đó do nhiều người đảm nhận. Bàn đạp trống bass được sản xuất hàng loạt từ khoảng năm 1909–1910, hi-hat xuất hiện vào thập niên 1920, rồi qua các thời jazz, swing, bebop, rock, bộ trống dần thành hình như ngày nay. Lịch sử bộ trống gắn liền với lịch sử âm nhạc đại chúng thế kỷ 20.

Trước bộ trống: ban kèn diễu hành

Thế kỷ 19, ban kèn quân nhạc và ban kèn diễu hành ở châu Âu, Mỹ có nhiều tay trống: một người đeo trống bass, một người đánh snare, một người đánh cymbal. Ở New Orleans, các ban kèn chơi trong diễu hành, đám tang, lễ hội — nơi sẽ sinh ra nhạc jazz.

Khi các ban nhạc chuyển vào trong nhà — quán, nhà hát, rạp chiếu phim câm — không gian chật, chủ quán muốn trả lương ít người. Từ đó xuất hiện kỹ thuật "double drumming": một người đánh cả trống bass lẫn snare, dùng dùi đánh trống bass rồi đánh snare liên tục.

Các mốc chính

Thời jazz: từ New Orleans tới swing

Những tay trống jazz đầu tiên như Warren "Baby" Dodds (New Orleans) chơi trên bộ trống nhỏ, nhịp gắn chặt với nhạc diễu hành. Thời swing thập niên 1930, nhạc big band cần tay trống giữ nhịp mạnh mẽ cho cả dàn và cho người nhảy. Gene Krupa với đoạn trống trong bản "Sing, Sing, Sing" (1937) của ban nhạc Benny Goodman được nhắc như khoảnh khắc đưa tay trống từ hàng sau lên vị trí ngôi sao.

Bebop: nhịp chuyển lên cymbal

Thập niên 1940, các tay trống bebop như Kenny Clarke, Max Roach chuyển việc giữ nhịp đều từ trống bass sang cymbal ride. Trống bass và snare được dùng để "bình luận", nhấn những điểm bất ngờ. Đây là thay đổi lớn về tư duy: tay trống trở thành người đối thoại với các nhạc công khác, không chỉ người giữ nhịp.

Rock: âm lượng và sức mạnh

Từ cuối thập niên 1950 và nhất là 1960, nhạc rock đòi hỏi bộ trống mạnh hơn để át tiếng guitar điện. Nhịp "backbeat" — snare nhấn mạnh ở phách 2 và 4 — trở thành nền móng của nhạc rock, pop. Các tay trống như Ringo Starr (The Beatles), Keith Moon (The Who), John Bonham (Led Zeppelin) mỗi người định hình một phong cách. Bộ trống to dần: thêm tom, thêm trống bass, thêm cymbal.

Thời điện tử và hôm nay

Thập niên 1980, trống điện tử và máy đánh trống xuất hiện mạnh trong nhạc pop. Nhiều người từng nghĩ tay trống sẽ bị thay thế. Thực tế, trống điện tử trở thành một công cụ bổ sung: dùng để tập, để thu âm, để kết hợp với bộ trống cơ. Ngày nay, bộ trống có mặt trong hầu hết các thể loại, từ jazz, rock, pop, metal tới nhạc dân gian đương đại, nhạc thánh ca, nhạc đám cưới.

Bộ trống và trống truyền thống: điểm gặp nhau

Bộ trống hiện đại là sự hội tụ của nhiều truyền thống: trống bass và snare từ ban kèn châu Âu, cymbal từ nghề đúc đồng ở Thổ Nhĩ Kỳ và Trung Hoa, tom có gốc từ những chiếc trống tom-tom kiểu Á Đông được nhập vào Mỹ đầu thế kỷ 20, nhịp điệu mang đậm gốc châu Phi qua cộng đồng người Mỹ gốc Phi. Nó là một nhạc cụ "đa quốc tịch" ngay từ khi sinh ra.

Góc nhìn hôm nay

Muốn cảm lịch sử bộ trống, hãy nghe liền một mạch: một bản jazz New Orleans thập niên 1920, "Sing, Sing, Sing" (1937), một bản bebop của Max Roach, một bài của The Beatles, một bài của Led Zeppelin. Chỉ qua vài bài, bạn sẽ nghe được bộ trống đã đổi vai thế nào trong một thế kỷ.