Trống điện tử gồm các miếng đệm (pad) cảm biến thay cho trống và cymbal, nối với một bộ xử lý (module) phát ra tiếng trống đã lấy mẫu qua tai nghe hoặc loa; ưu điểm lớn nhất là tập được trong nhà mà ít ồn, chỉnh âm lượng tuỳ ý, có sẵn máy đếm nhịp và bài tập. Nhược điểm là cảm giác đánh và sắc thái tiếng không tự nhiên bằng trống cơ, và dù không phát tiếng trống ra loa, tiếng gõ vào pad cùng tiếng bàn đạp vẫn truyền qua sàn nhà. Với nhiều người ở chung cư, trống điện tử là lựa chọn thực tế nhất để bắt đầu.
Trống điện tử hoạt động thế nào
- Pad: khi bị đánh, cảm biến (thường là cảm biến áp điện) trong pad tạo ra tín hiệu điện, mạnh yếu theo lực đánh.
- Module: nhận tín hiệu, xác định pad nào bị đánh, lực bao nhiêu, rồi phát ra mẫu âm thanh tương ứng.
- Đầu ra: tiếng trống ra tai nghe, loa, hoặc truyền vào máy tính để thu âm.
Pad tốt có nhiều vùng cảm biến: đánh giữa mặt và đánh vành cho hai tiếng khác nhau; cymbal điện tử có vùng thân, vùng cạnh, vùng núm, có thể bóp cạnh để "chặn" tiếng như cymbal thật.
Các loại mặt pad
| Loại | Cảm giác | Độ ồn khi đánh |
|---|---|---|
| Cao su | Cứng, nảy, khác trống thật | Tiếng "bộp" khá rõ |
| Lưới (mesh) | Gần với mặt trống thật, chỉnh được độ căng | Êm hơn cao su |
| Silicon, vật liệu mềm khác | Mềm, êm | Êm |
Ưu điểm
- Kiểm soát âm lượng: đeo tai nghe tập ban đêm mà người trong nhà gần như không nghe tiếng trống.
- Nhiều bộ tiếng: một bộ pad có thể giả lập trống jazz, rock, điện tử, bộ gõ thế giới.
- Công cụ học: máy đếm nhịp, bài tập, chấm độ chính xác, thu âm để nghe lại.
- Gọn: chiếm ít chỗ hơn bộ trống cơ, gập gọn được.
- Thu âm dễ: cắm thẳng vào máy tính, không cần micro, không cần phòng thu.
Nhược điểm
- Cảm giác: độ nảy, phản hồi khác trống thật; người chỉ tập trên trống điện tử khi chuyển sang trống cơ thường phải làm quen lại, nhất là lực đánh và cymbal.
- Sắc thái: trống cơ thay đổi tiếng theo vô số cách đánh; trống điện tử chỉ tái tạo được một phần, nhất là ở loại rẻ.
- Không hoàn toàn im lặng: tiếng gõ vào pad, tiếng bàn đạp trống bass đập xuống sàn vẫn truyền qua sàn tới tầng dưới — đây là điểm hay gây hiểu lầm nhất.
- Phụ thuộc điện, thiết bị: hỏng module là "câm" cả bộ.
So sánh nhanh
| Trống cơ (acoustic) | Trống điện tử | |
|---|---|---|
| Âm lượng | Rất lớn, không chỉnh được nhiều | Chỉnh tuỳ ý, tai nghe |
| Cảm giác, sắc thái | Tự nhiên, phong phú | Gần đúng, tuỳ chất lượng |
| Chỗ để | Lớn | Gọn hơn |
| Thu âm | Cần micro, phòng | Cắm thẳng |
| Rung qua sàn | Rất lớn | Vẫn có, nhất là bàn đạp |
| Bảo trì | Thay mặt trống, chỉnh tiếng | Điện tử, dây cáp |
Giảm tiếng ồn khi tập trống điện tử ở chung cư
- Chọn pad lưới thay cao su để tiếng gõ êm hơn.
- Kê bục cách rung: một tấm ván dày đặt trên đệm cao su hoặc trên những quả bóng tennis cắt đôi, đặt cả bộ trống lên trên — giảm đáng kể tiếng bàn đạp truyền xuống sàn.
- Bàn đạp êm: có loại bàn đạp và pad trống bass thiết kế giảm va đập.
- Thảm dày dưới bục.
- Giờ giấc: dù đã giảm, tránh tập khuya, sáng sớm; nói chuyện trước với hàng xóm tầng dưới.
Trống điện tử trên sân khấu
Ngoài tập luyện, trống điện tử dùng nhiều trên sân khấu: ở không gian nhỏ cần kiểm soát âm lượng (nhà thờ, quán), trong nhạc điện tử, nhạc pop cần tiếng đặc biệt. Nhiều tay trống chuyên nghiệp dùng bộ "lai": trống cơ kết hợp vài pad điện tử để thêm tiếng.
Góc nhìn hôm nay
Trống điện tử không thay được trống cơ, nhưng đã mở cửa cho rất nhiều người — nhất là trẻ em và người ở chung cư — được học trống, điều mà trước đây gần như không thể. Lời khuyên chung: nếu bắt đầu bằng trống điện tử, thỉnh thoảng hãy tới phòng tập có trống cơ để tay quen với cảm giác thật.
Chọn trống điện tử cho người mới
Với người mới, nên ưu tiên: pad snare lưới, có hai vùng mặt và vành; hi-hat có bàn đạp riêng điều khiển được độ mở đóng; bàn đạp trống bass thật (không phải nút bấm); module có máy đếm nhịp và cổng tai nghe. Kích thước pad đủ lớn để không đánh trượt. Không cần nhiều bộ tiếng hay hiệu ứng ở giai đoạn đầu — điều quan trọng là cảm giác đánh giống trống thật nhất có thể trong khả năng của mình.
Câu hỏi thường gặp
Trống điện tử có ồn không?
Tiếng trống phát qua tai nghe nên gần như không ồn, nhưng tiếng gõ vào pad và nhất là tiếng bàn đạp trống bass vẫn truyền qua sàn nhà tới tầng dưới.
Nên học trống điện tử hay trống cơ?
Trống điện tử hợp để bắt đầu ở nơi cần yên tĩnh như chung cư. Trống cơ cho cảm giác và sắc thái tự nhiên hơn. Nhiều người tập trống điện tử ở nhà và thỉnh thoảng tập trống cơ ở phòng tập.
Pad lưới khác pad cao su thế nào?
Pad lưới có cảm giác gần với mặt trống thật và êm hơn khi đánh. Pad cao su cứng, nảy hơn và tiếng gõ vào pad rõ hơn.
Làm sao giảm tiếng rung trống điện tử xuống tầng dưới?
Có thể kê cả bộ trống trên bục ván dày đặt trên đệm cao su hoặc bóng tennis cắt đôi, dùng thảm dày, chọn bàn đạp êm và tránh tập vào giờ khuya.
Trống điện tử có thu âm được không?
Được. Trống điện tử có thể cắm thẳng vào máy tính để thu âm mà không cần micro hay phòng thu, rất tiện cho việc tập và làm nhạc.